Ақша, байлық туралы 409
Ақша, алтын, қарыз туралы мақал-мәтелдер байлықтың қадірін, еңбектің өтеуін, қарыздың салмағын ұқтырады.
409
Мақал-мәтел
59.4K
Қаралым
145
Орташа
Сұрыптау:
Малды жисаң - машақат,
Жоғалтсаң - өкініш.
Жоғалтсаң - өкініш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал мал-мүліктің, дәулеттің өзімен бірге жауапкершілік, күтім, еңбек және уайым әкелетінін б...
Ағайын ащы, мал тұщы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ағайын-туыс кейде ащы сөз айтып, шындықты бетке басуы мүмкін, ал мал, д...
Өзімдікі деген басын ұстайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам өзінікін қатты қимай, оны қорғап, бас-көз болып ұстайды. Астарлы м...
Әдірә қалды бақ, дәулет,
Еңбек енді шын дәулет.
Еңбек енді шын дәулет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бұрынғы бақ-дәулет, дайын байлық жоғалса да, адамның қолында еңбегі қа...
Жарлының байға тоқтылы қой ақысы кетіпті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тоқтылы қойдың ақысы, яғни бағасы жоғары нәрсе жарлының қолынан кетіп,...
Қой өгіз табады:
Бірі қонаққа сойылады,
Бірі қошқар қойылады.
Бірі қонаққа сойылады,
Бірі қошқар қойылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал малдың берекесін, шаруаның күтімін және ел ішіндегі ырыстың орнын білдіреді. Тура мағынас...
Залымның дәулеті әулетіне бұйырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: зұлым, әділетсіз адамның жиған дәулеті өз әулетіне де опа бермейді, бе...
Кетер мал қолдың кіріндей.
**Негізгі мағынасы** «Кетер мал қолдың кіріндей» деген мақал дүние-мүлік, дәулет, мал — адамның қолындағы өткінші нәрсе...
Түйесі көп көш бастайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түйесі көп көштің жүгі жеңіл, қоныс ауыстыруы да оңай, сондықтан ол кө...
Ақ түйелі алтаудың арманы жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Ақ түйелі алтаудың арманы жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — алты ақ түйесі бар адамның тұрмысы...
Бар қашаған құтылмас,
Жоқ қашаған жеткізбес.
Жоқ қашаған жеткізбес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қолға түскен, иелікте тұрған нәрсе қашса да, одан толық құтыла алмайды...
Түлкі терісінен жазады,
Бай малынан жазады.
Бай малынан жазады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түлкінің терісі мен байдың малы – екеуі де өз иесінің қолындағы қымбат...
«Ахахумен» жиған мал «охохумен» кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбексіз, ысыраппен, бос қиялмен немесе дұрыс басқарылмай жиналған мал-мүліктің тез арада...
Ұқсата білген ұтады.
**Негізгі мағынасы** «Ұқсата білген ұтады» деген мақалдың тура мағынасы — бар нәрсені орнымен, тиімді пайдалана алған а...
Там салғанның тамтығы қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — там салған адамға құрылысқа кететін материалдың ұсақ-түйегіне дейін жұ...
Ең көп оқылған
Көңілі пасық ерде дәулет болмас.
**Негізгі мағынасы** Көңілі тар, іштар, пасық адам қанша бай болса да, оның дәулеті береке әкелмейді. Себебі дәулеттің ш...
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Телміріп алған теңгеден,
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, біреудің қолына қарап телміріп сұрап алға...
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін біл...
Байдың малы ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның малы көп болғандықтан, оның пайдасын көп адам көреді деген...
Бұл бөлімде ақша, алтын және қарыз жайлы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Халық даналығы байлықтың өлшемі тек теңге емес, адал еңбек, абырой, үнем мен жауапкершілік екенін астарлап жеткізеді. Ақшаға мастанбау, табысты дұрыс жұмсау, несібе мен ризыққа шүкір ету секілді ойлар жиі айтылады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.