Ақша, байлық туралы 409
Ақша, алтын, қарыз туралы мақал-мәтелдер байлықтың қадірін, еңбектің өтеуін, қарыздың салмағын ұқтырады.
409
Мақал-мәтел
100.5K
Қаралым
245
Орташа
Сұрыптау:
Түйе, тайлақ жиғанмен,
Аунайтұғын шаңдақ жоқ.
Аунайтұғын шаңдақ жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе мен тайлақты көп жинасаң да, аунайтын шаңды жер болмаса, олардың...
Бар қашаған құтылмас,
Жоқ қашаған жеткізбес.
Жоқ қашаған жеткізбес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қолға түскен, иелікте тұрған нәрсе қашса да, одан толық құтыла алмайды...
Малды жисаң - машақат,
Жоғалтсаң - өкініш.
Жоғалтсаң - өкініш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал мал-мүліктің, дәулеттің өзімен бірге жауапкершілік, күтім, еңбек және уайым әкелетінін б...
Кетер мал қолдың кіріндей.
**Негізгі мағынасы** «Кетер мал қолдың кіріндей» деген мақал дүние-мүлік, дәулет, мал — адамның қолындағы өткінші нәрсе...
Ұқсата білген ұтады.
**Негізгі мағынасы** «Ұқсата білген ұтады» деген мақалдың тура мағынасы — бар нәрсені орнымен, тиімді пайдалана алған а...
Түйе сойса көп кетеді,
Жаман өкпе етеді.
Жаман өкпе етеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түйе сойылған жерде ет көп болып, оны бөлісуге талас та, реніш те туу...
Некесіздің малы арам,
Тілсіздің дауы арам.
Тілсіздің дауы арам.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адалдық пен жауапкершілікті қатар қояды. Бірінші жолда некесіз келген малдың, яғни заңды,...
Алты қойы артық болса,
Інісі ағасына сәлем бермес.
Інісі ағасына сәлем бермес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал мал-дүние мен байлық адамның мінезіне әсер етіп, кейде туыстық сыйластықты әлсірететінін...
Ақ түйелі алтаудың арманы жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Ақ түйелі алтаудың арманы жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — алты ақ түйесі бар адамның тұрмысы...
Жарлының байға тоқтылы қой ақысы кетіпті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тоқтылы қойдың ақысы, яғни бағасы жоғары нәрсе жарлының қолынан кетіп,...
Әдірә қалды бақ, дәулет,
Еңбек енді шын дәулет.
Еңбек енді шын дәулет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бұрынғы бақ-дәулет, дайын байлық жоғалса да, адамның қолында еңбегі қа...
Түйесі көп көш бастайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түйесі көп көштің жүгі жеңіл, қоныс ауыстыруы да оңай, сондықтан ол кө...
«Ахахумен» жиған мал «охохумен» кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбексіз, ысыраппен, бос қиялмен немесе дұрыс басқарылмай жиналған мал-мүліктің тез арада...
Түлкі терісінен жазады,
Бай малынан жазады.
Бай малынан жазады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түлкінің терісі мен байдың малы – екеуі де өз иесінің қолындағы қымбат...
Там салғанның тамтығы қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — там салған адамға құрылысқа кететін материалдың ұсақ-түйегіне дейін жұ...
Ең көп оқылған
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін біл...
Көңілі пасық ерде дәулет болмас.
**Негізгі мағынасы** Көңілі тар, іштар, пасық адам қанша бай болса да, оның дәулеті береке әкелмейді. Себебі дәулеттің ш...
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Телміріп алған теңгеден,
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, біреудің қолына қарап телміріп сұрап алға...
Байдың малы ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның малы көп болғандықтан, оның пайдасын көп адам көреді деген...
Бұл бөлімде ақша, алтын және қарыз жайлы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Халық даналығы байлықтың өлшемі тек теңге емес, адал еңбек, абырой, үнем мен жауапкершілік екенін астарлап жеткізеді. Ақшаға мастанбау, табысты дұрыс жұмсау, несібе мен ризыққа шүкір ету секілді ойлар жиі айтылады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.