Жоқшылық туралы 331
Жоқшылық туралы мақал-мәтелдер: таршылықта сабыр, еңбек пен үміттің қадірін ұқтыратын нақыл сөздер.
331
Мақал-мәтел
101.7K
Қаралым
307
Орташа
Сұрыптау:
Дәметпестен дәметкен,
Тарыққанның белгісі.
Жаудан күткен шарапат,
Зарыққанның белгісі.
Тарыққанның белгісі.
Жаудан күткен шарапат,
Зарыққанның белгісі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам біреуден орынсыз үміт күтіп, өз еңбегіне сенбей, сырттан жақсылық күтсе, оның мұқтаж...
Жұтқаның - бұйырғаны,
Шайнағаның - күмән.
Шайнағаның - күмән.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қолына тиген несібені асықпай, шүкірлікпен қабылдау керек деген ойды білдіреді. «...
Зымыстан көрмей жаздың қадірін білмейсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның қысым, суық, ауыр кезеңді бастан өткермей, жайлы да шуақты жаз...
Жұтаған шүкіршілікке тоймас.
**Негізгі мағынасы** «Жұтаған шүкіршілікке тоймас» деген мақалдың тура мағынасы — таршылық көрген, жоқшылық тартқан ада...
Үйінде асы жоқтың,
Түзде досы болмайды.
Түзде досы болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үйінде асы, яғни берекесі мен дастарханы жоқ адамның сыртта дос табуы қ...
Жарлының өз малы өзіне олжа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: малы аз, тұрмысы төмен адамның өз қолындағы азғантай малының өзі оған ү...
Ергежейліге есектен биік көлік жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бойы аласа, шамасы шағын адамға есектен биік міну жоқ, яғни өз деңгейін...
Жей берсе, түйе түгіл, тау да таусылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — егер бір нәрсені тоқтаусыз жей берсе, түйе сияқты мол малдың өзі де, т...
Аш адам
алты көрпе жамылса да ұйықтай алмайды.
алты көрпе жамылса да ұйықтай алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қарны аш адам қанша жылынып жатса да, көңілі жай таппай, тыныға алмайд...
Кедейдің сүйген тамағын кім береді?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адамның жақсы көретін, қалаған асын оған ешкім оп-оңай бере қойма...
Түзде бұзау өлсе,
Үйдегі сүтке ит тиеді.
Үйдегі сүтке ит тиеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түзде жоғалған, әлсіреген не өлген бұзаудың салдары үйдегі сүтке де әс...
Тіленшіге жел қарсы.
**Негізгі мағынасы** «Тіленшіге жел қарсы» деген мақалдың тура мағынасы — қол жайып сұрап жүрген адамға жел де қарсы со...
Жарлының жалғыз тоқтысын қасқыр жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адамның бар байлығы санаулы болады, сол аз дүниенің өзі қорғансыз...
Кедей нан тапса, ыдысын таппас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тұрмысы төмен, күнкөрісі ауыр адам бір қиындықты жеңсе де, екінші бір мұқтаждыққа ұрынып...
Сындырып жақсаң, қырық жылға жетеді,
Қопарып жақсаң - бір жылға.
Қопарып жақсаң - бір жылға.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — отынды сындырмай, тұтас күйінде жақсаң, ол баяу жанады да, ұзаққа жете...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы әртүрлі болса, олардың ойы мен көңіл күйі де бірдей болмайтынын бі...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Тек жүрсең - тоқ жүресің.
**Негізгі мағынасы** Тек жүрсең – тоқ жүресің деген мақалдың тура мағынасы: адам орынсыз әуреге түспей, сабыр сақтап, қ...
Кісі ақылымен бай болғанша,
Өз ақылыңмен жарлы бол.
Өз ақылыңмен жарлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз ойына, өз шешіміне сүйенуді үйретеді. Тура мағынасында, біреудің ақылымен мол т...
«Жоқшылық туралы» мақал-мәтелдер – тұрмыстың тар кезеңін, мұқтаждық пен қиындықты бастан өткерген халықтың өмірлік тәжірибесінен туған нақылдар. Бұл топтағы даналық сөздер адамды сабырға шақырып, барға қанағат, жоққа төзім етуге үйретеді, тіршіліктің сынағында рухты түсірмей, амал табуға жетелейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.