Жоқшылық туралы 331
Жоқшылық туралы мақал-мәтелдер: таршылықта сабыр, еңбек пен үміттің қадірін ұқтыратын нақыл сөздер.
331
Мақал-мәтел
53.4K
Қаралым
161
Орташа
Сұрыптау:
Шайдан басқа асым жоқ ,
Құдайдан басқа досым жоқ.
Құдайдан басқа досым жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жалғыздық күйін, тірек болар серігі мен сүйенер жанашыры аз екенін астарлап жеткі...
Жұтқаның - бұйырғаны,
Шайнағаның - күмән.
Шайнағаның - күмән.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қолына тиген несібені асықпай, шүкірлікпен қабылдау керек деген ойды білдіреді. «...
Еңбегі ештің тұзы сор.
**Негізгі мағынасы** «Еңбегі ештің тұзы сор» деген мақал еңбексіз, еріншектікпен өмір сүрген адамның ырысы болмайтынын...
Ақсақ қой жатып семіреді.
**Негізгі мағынасы** Ақсақ қой жатып семіреді деген мақал сырттай қарағанда аяқ баса алмайтын қойдың көп қозғалмай, жат...
Шөмелені шөбім, несиені малым бар деме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды орынсыз сенімге, есепсіз мақтанға және болашаққа тым арқа сүйеуге сақтандырады. Ш...
Отқа оралып, суға сүрініп жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам оттың ыстығына да, судың кедергісіне де кезігіп, үнемі ауырлықпен...
Аштан өлмей, көштен қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам аштан өлмес үшін керегін тауып, тіршілігін жалғастырады; ал көште...
Жарлының жалғыз тоқтысын қасқыр жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адамның бар байлығы санаулы болады, сол аз дүниенің өзі қорғансыз...
Діңкелеген дәрменсізге мұңын шағады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қатты шаршаған, әлсіреген адам өз күйін, ауырлығын басқаға айтып мұң ша...
Кедейдің аузы асқа тисе, тісі тасқа тиеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кедей адам ас жегісі келсе де, бір қиындыққа кезігеді, яғни оның тірш...
Үйінде асы жоқтың,
Түзде досы болмайды.
Түзде досы болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үйінде асы, яғни берекесі мен дастарханы жоқ адамның сыртта дос табуы қ...
Лашығы жоқ орданы аңсайды,
Желері жоқ жорғаны аңсайды.
Желері жоқ жорғаны аңсайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамда бардың қадірі көбіне қолынан кеткенде немесе өзінде жоқ нәрсеге қызыққанда білінет...
Бардың ісі пәрменмен өтер,
Жоқтың ісі арманмен өтер.
Жоқтың ісі арманмен өтер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — дүниесі, мүмкіндігі, қолында бар адамы бар кісі ісін тез де оңай бітір...
Ақсақ қой ауыл қасында,
не құдық басында.
не құдық басында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ақсақ қой жүре алмай, ауылдан ұзай алмайды, не құдықтың маңынан көп кет...
Кедейдің етегіндегі бидайды тізесі қағып төгеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адам азын-аулақ бидайын етегіне салып алып келе жатқанда, жүріс-т...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы әртүрлі болса, олардың ойы мен көңіл күйі де бірдей болмайтынын бі...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Кісі ақылымен бай болғанша,
Өз ақылыңмен жарлы бол.
Өз ақылыңмен жарлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз ойына, өз шешіміне сүйенуді үйретеді. Тура мағынасында, біреудің ақылымен мол т...
Етігің тар болса,
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал таршылық пен қолайсыздықты бастан кешкен адамға кең дүниенің де қызығы жоқ екенін білдір...
«Жоқшылық туралы» мақал-мәтелдер – тұрмыстың тар кезеңін, мұқтаждық пен қиындықты бастан өткерген халықтың өмірлік тәжірибесінен туған нақылдар. Бұл топтағы даналық сөздер адамды сабырға шақырып, барға қанағат, жоққа төзім етуге үйретеді, тіршіліктің сынағында рухты түсірмей, амал табуға жетелейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.