Жер туралы 99
Жер туралы мақал-мәтелдер туған өлке, еңбек, құт-береке жайлы даналықты жинақтайды.
99
Мақал-мәтел
20.6K
Қаралым
208
Орташа
Сұрыптау:
Сулы жер құрақсыз болмас,
Таулы жер бұлақсыз болмас.
Таулы жер бұлақсыз болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал табиғаттағы әр нәрсенің өз сыры, өз жарасымы болатынын білдіреді. Су бар жерде құрақ өсед...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Ел көркі - мал, өзен көркі - тал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, жердің де сәні мен берекесі өзіне тән құндылығында екенін айтады. Тура мағынада...
Қыстағы қар - жерге ырыс,
Жаздағы ылғал - елге ырыс.
Жаздағы ылғал - елге ырыс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қыста жауған қар жерді ылғалдандырып, көктемгі егінге нәр береді; жазда...
Туған жердің ауасы да шипа,
Туған жердің жуасы да тәтті.
Туған жердің жуасы да тәтті.
**Негізгі мағынасы** Туған жер адамның жан дүниесіне ыстық әрі қымбат. Бұл мақалдың тура мағынасы — туған жердің ауасы д...
Ер елімен жақсы,
Жер кенімен жақсы.
Жер кенімен жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер азаматтың қадірі ел-жұртымен бірге жүргенде, еліне қызмет еткенде артатынын білдіреді....
Жерге еткен жақсылық жерде қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Жерге жасалған жақсылық ешқашан зая кетпейді деген ой айтылады. Мұнда тура мағынада жерді күтіп-бап...
Сәуір болса, күн күркірер,
Күн күркіресе, көк дүркірер.
Күн күркіресе, көк дүркірер.
**Негізгі мағынасы** Сәуір айы келгенде көктемнің қызуы күшейіп, күн күркіреп, жаңбыр жаууы — табиғаттың оянғанын білдір...
Кеудесі түкті Жер-ана,
Құт дарыт та, жарылқа.
Құт дарыт та, жарылқа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал Жер-ананы тіршіліктің бастауы, ырыс пен несібенің көзі ретінде қастерлейді. «Кеудесі түкт...
Жер қазына,
Су - алтын,
Мал - байлық.
Су - алтын,
Мал - байлық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жер мен судың, малдың адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Тура мағынасынд...
Жер - ырыстың кіндігі,
Еңбек - ырыстың қазығы.
Еңбек - ырыстың қазығы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жер мен еңбектің ырыс-берекенің басты көзі екенін айтады. Тура мағынасында, жер адамға өн...
Туған жердің күні де ыстық, түні де ыстық.
**Негізгі мағынасы** Туған жер адамға әрдайым қымбат, өйткені ол – адамның кіндік қаны тамған, балалық шағы өткен, жанын...
Өлкенің көркі мал болар,
Өзеннің көркі тал болар.
Өзеннің көркі тал болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жердің сәні малға, ал өзеннің сәні жағасындағы талға байланысты. Астар...
Ел қадірін көрген біледі,
Жер қадірін жүрген біледі.
Жер қадірін жүрген біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, жердің де қадірі алыстан жырақта жүріп, қиындық көргенде анық білінетінін айтад...
Жер _ ана, ел - бала.
**Негізгі мағынасы** «Жер – ана, ел – бала» деген мақал туған жерді анаға теңеп, халықты оның перзенті ретінде көрсетед...
Ең көп оқылған
Сулы жер құрақсыз болмас,
Таулы жер бұлақсыз болмас.
Таулы жер бұлақсыз болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал табиғаттағы әр нәрсенің өз сыры, өз жарасымы болатынын білдіреді. Су бар жерде құрақ өсед...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Ел көркі - мал, өзен көркі - тал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, жердің де сәні мен берекесі өзіне тән құндылығында екенін айтады. Тура мағынада...
Қыстағы қар - жерге ырыс,
Жаздағы ылғал - елге ырыс.
Жаздағы ылғал - елге ырыс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қыста жауған қар жерді ылғалдандырып, көктемгі егінге нәр береді; жазда...
Туған жердің ауасы да шипа,
Туған жердің жуасы да тәтті.
Туған жердің жуасы да тәтті.
**Негізгі мағынасы** Туған жер адамның жан дүниесіне ыстық әрі қымбат. Бұл мақалдың тура мағынасы — туған жердің ауасы д...
«Жер туралы» мақал-мәтелдер қазақ дүниетанымындағы жердің қасиеті, туған өлкенің қадірі және елге деген сүйіспеншілік туралы ойды өрнектейді. Бұл топтамада жер — ырыс, құт, тіршілік көзі, ал оны қорғау мен бағалау — әр адамның парызы ретінде айтылады.
Мақал-мәтелдерде жер мен еңбек егіз ұғым болып келеді: егін егу, мал бағу, қоныс таңдау, табиғатты аялау секілді тіршілік заңдылықтары қысқа да нұсқа жеткізіледі. Осы категориядағы нақыл сөздер жас ұрпақты отаншылдыққа, еңбекқорлыққа, жер-суын қастерлеуге тәрбиелейді.
Мақал-мәтелдерде жер мен еңбек егіз ұғым болып келеді: егін егу, мал бағу, қоныс таңдау, табиғатты аялау секілді тіршілік заңдылықтары қысқа да нұсқа жеткізіледі. Осы категориядағы нақыл сөздер жас ұрпақты отаншылдыққа, еңбекқорлыққа, жер-суын қастерлеуге тәрбиелейді.