Сулы жер құрақсыз болмас,
Таулы жер бұлақсыз болмас.
«Сулы жер құрақсыз болмас, Таулы жер бұлақсыз болмас.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал табиғаттағы әр нәрсенің өз сыры, өз жарасымы болатынын білдіреді. Су бар жерде құрақ өседі, тау бар жерде бұлақ қайнар. Астарлы мағынасы — қай ортада да өмірдің белгісі, ырыс пен қозғалыс болады; табиғаттың заңдылығын, жердің берекесін танытады. Сонымен бірге адам өміріне де меңзейді: жағдайы мен ортасы бар жерде тіршілік те, мүмкіндік те табылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы сулы жер — молшылық пен тіршіліктің нышаны, құрақ — суға жақын өсетін өсімдік, ал таулы жер — биіктік пен қаттылықтың белгісі. Бұлақ — таудан бастау алатын таза су көзі. Осы образдар арқылы халық табиғаттың бір-бірімен тығыз байланысын көрсетеді: су мен өсімдік, тау мен бұлақ бірін-бірі толықтырады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал табиғаттың үйлесімін бағалауға, жердің ерекшелігін түсінуге үндейді. Қазіргі кезде оны ауыл шаруашылығы, экология немесе туған өлкені таныстыру кезінде қолдануға болады. Мысалы, бір өңірде өзен-көл көп болса, сол жерде қоға-қамыс, құрақ өсуі заңды екенін айтып, табиғи орта мен өсімдіктің байланысын түсіндіреміз.
Taýly jer bulaqsyz bolmas.