Сулы жер құрақсыз болмас,
Таулы жер бұлақсыз болмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал табиғаттағы әр нәрсенің өз сыры, өз жарасымы болатынын білдіреді. Су бар жерде құрақ өседі, тау бар жерде бұлақ қайнар. Астарлы мағынасы — қай ортада да өмірдің белгісі, ырыс пен қозғалыс болады; табиғаттың заңдылығын, жердің берекесін танытады. Сонымен бірге адам өміріне де меңзейді: жағдайы мен ортасы бар жерде тіршілік те, мүмкіндік те табылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы сулы жер — молшылық пен тіршіліктің нышаны, құрақ — суға жақын өсетін өсімдік, ал таулы жер — биіктік пен қаттылықтың белгісі. Бұлақ — таудан бастау алатын таза су көзі. Осы образдар арқылы халық табиғаттың бір-бірімен тығыз байланысын көрсетеді: су мен өсімдік, тау мен бұлақ бірін-бірі толықтырады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал табиғаттың үйлесімін бағалауға, жердің ерекшелігін түсінуге үндейді. Қазіргі кезде оны ауыл шаруашылығы, экология немесе туған өлкені таныстыру кезінде қолдануға болады. Мысалы, бір өңірде өзен-көл көп болса, сол жерде қоға-қамыс, құрақ өсуі заңды екенін айтып, табиғи орта мен өсімдіктің байланысын түсіндіреміз.
Taýly jer bulaqsyz bolmas.