Жер қазына,
Су - алтын,
Мал - байлық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жер мен судың, малдың адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Тура мағынасында жер — ырыс беретін қазына, су — тіршіліктің көзі, мал — күнкөріс пен тұрмысқа қажет байлық. Астарлы мағынасында адам баласы байлықты сыртқы сәннен емес, өмірді сақтап тұрған негізгі игіліктерден іздеу керек деген ой айтылады. Яғни, жері құнарлы, суы мол, малы аман елдің берекесі де, тіршілігі де орнықты болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қазына» сөзі жердің астарында жатқан мол мүмкіндік пен берекені танытады. «Алтын» — судың өте қымбат, бағасы өлшеусіз екенін көрсететін бейне. Ал «мал — байлық» деуі қазақтың көшпелі тіршілігінде малдың тек азық емес, тіршілік тірегі, еңбек жемісі, тұрмыс негізі болғанын аңғартады. Үш бейне бірге халықтың табиғатқа, шаруашылыққа деген терең көзқарасын білдіреді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал жерді күтіп-баптау, суды үнемдеу, ауыл шаруашылығын дамыту керектігін еске салады. Мысалы, егінші жерді дұрыс өңдеп, тамшылатып суару жүйесін қолданса, өнім көбейеді, ал мал шаруашылығымен айналысқан отбасы тұрақты табыс табады. Бұл мақал табиғи ресурсты қадірлеуге шақырады.
Sý - altyn,
Mal - baılyq.