Сақтық туралы 840
Сақтық туралы мақал-мәтелдер қауіптен сақтану, ойлы әрекет ету және алдын ала қамданудың мәнін үйретеді.
840
Мақал-мәтел
162.1K
Қаралым
192
Орташа
Сұрыптау:
Жүгерісі барға жұт жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жүгерісі, яғни азық-түлігі бар адамның қыс пен қиыншылықтан сескенбеуі....
Жын да бейімдіні ұрады.
**Негізгі мағынасы** «Жын да бейімдіні ұрады» деген мақал адам өз әлсіздігін, салақтығын, қорғансыздығын танытса, кез к...
Сұм ілем деп жүріп, ілініп кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуге қақпан құрып, зиян келтірмек болған адам ақырында өзі сол қақп...
Қорыққан молда мешіттен ұзамайды.
**Негізгі мағынасы** Қорқақ адам өзіне қауіп төнеді деп ойлаған жерден ұзап шықпайды, тәуекелге бара алмайды. Бұл мақалд...
Деңгене жесең етті,
Сүйегі жыртар бетті.
Сүйегі жыртар бетті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — деңгене деген майлы, құнарлы етті тамақ жеген адам тоқ, тойымды болады...
Құлайын деп тұрған тамға сүйенбе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: құлауға шақ тұрған қабырғаға немесе тамға сүйену қауіпті. Астарлы мағын...
Атың тайғақ болса,
Ақтекенің мүйізімен тағала.
Заманың тайғақ болса,
Бір жақсыны панала.
Ақтекенің мүйізімен тағала.
Заманың тайғақ болса,
Бір жақсыны панала.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде қиындыққа кезіккенде жалғыз қиналмай, сүйеніш таба біл дегенді білдіреді. Тура мағ...
Ала жіпті көрген жылан деп қорқады.
**Негізгі мағынасы** Ала жіпті көрген жылан деп қорқады деген мақал адамның өз басынан өткен не естіген жағымсыз оқиғаға...
Түйенің жолы үлкен,
Аттың жоны үлкен.
Аттың жоны үлкен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түйе мен аттың дене бітімі, жүріс-тұрысы жолда әртүрлі екенін білдіред...
Өлермен өгіз балтадан қорықпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: өлермен, яғни өлуге де, тіршілікке де селқос, қатты қырсық немесе тым қ...
Жаманды ел ішінен жау алады.
**Негізгі мағынасы** «Жаманды ел ішінен жау алады» деген мақалдың тура мағынасы — әлсіз, берекесі кеткен, ішкі ынтымағы...
Жылға суы таусылса, тау тесіледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жылғадан су тартылып, арна кеуіп қалса, су жолы таудай қатты жерді де т...
Сынамаған алдырар,
Ойламаған ұтқызар.
Ойламаған ұтқызар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның кез келген іске немқұрайлы қарамауы керегін айтады. Бір істі алдын ала сынап, бай...
Сауысқан бір шоқып, қырық қаранады.
**Негізгі мағынасы** Сауысқан бір рет шоқып алған соң, қайта-қайта жан-жағына қарап, сақтанып тұрады. Мақалдың тура мағ...
Қасықпен көлді құрта алмайсың,
Қастықпен елді құрта алмайсың.
Қастықпен елді құрта алмайсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кішкентай қасықпен үлкен көлдің суын тауыса алмайсың. Астарлы мағынасы...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Қазан аузы жоғары , қармақ суда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қазанның аузы жоғары қарап тұрады, ал қармақ су ішінде болады. Астарлы...
Битке өкпелеп тоныңды отқа жақпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұсақ, мәнсіз реніштің кесірінен өзіңе үлкен зиян келтірме дегенді білдіреді. Тура мағынас...
«Сақтық туралы» мақал-мәтелдер адамның қауіп-қатерді алдын ала болжап, әр істі ойланып атқаруына үндейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер өмірде асығыстықтың орнына байыппен қадам жасауды, сақтансаң — сақтайтынын, ал немқұрайдылықтың өкінішке апаратынын еске салады.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.