Сақтық туралы 840
Сақтық туралы мақал-мәтелдер қауіптен сақтану, ойлы әрекет ету және алдын ала қамданудың мәнін үйретеді.
840
Мақал-мәтел
206.9K
Қаралым
246
Орташа
Сұрыптау:
Қайтқан малға қасқыр өш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқырдың қолынан босап, қайта қашып шыққан малға оның қайтадан өш бол...
Түлкіні түн асырайды.
**Негізгі мағынасы** Түлкіні түн асырайды деген мақалдың тура мағынасы — түлкі түнде жемін тауып, тіршілігін сол уақытта...
Күркіреген бураны келеде көр.
**Негізгі мағынасы** Күркіреген бураны келеде көр — сырттай күшті, адуынды көрінген нәрсенің шын бейнесін қауіпсіз, тыны...
Жаман мерген теке атқан жеріне үш барады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам бір істі шала, асығыс не салақ орындаса, соның зардабын қайта-қайта тартады дегенді...
Жаудан жақындық іздеме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жауға, дұшпанға жақындама, одан ілік немесе достық күтпе деген ескерту....
Көкте - Құдай , жерге - құмай.
**Негізгі мағынасы** «Көкте - Құдай, жерге - құмай» деген мақал адамның өз орнын, шындықтың жоғарғы күшке тәуелді екені...
Төрт аяғы тең жорға,
Сүдігерге сүрінер.
Сүдігерге сүрінер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай мінсіз, ширақ, мықты көрінгеннің өзі кейде кіші ғана кедергіден сүрінуі мүмкін ек...
Өткен-кеткен жауыңды,
Жамылғы алып қума.
Жамылғы алып қума.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға ашуға еріп, өткен реніштің соңынан қуып жүрмеуді ескертеді. Тура мағынасында: үсті...
Маңырағанның бәрі қой емес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — маңыраған барлық жануар қой бола бермейді. Астарлы мағынасы — сыртқы...
Желге ұшқан ебелек,
Орға түспей тынар ма?
Отқа асық көбелек,
Өліп тынбай шыдар ма?
Орға түспей тынар ма?
Отқа асық көбелек,
Өліп тынбай шыдар ма?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды ойланбай, желікпен әрекет етуден сақтандырады. Желге ұшқан ебелек те, отқа асыққан...
Айдапсал от жақса, сақтықтың суын сеп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: от тұтанып кетпеуі үшін оны алдын ала сумен басу керек. Астарлы мағынас...
Мейірімдінің көрінен сақта,
Қарсыз қыстың зәрінен сақта.
Қарсыз қыстың зәрінен сақта.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тек жақсы ниетке ғана емес, сақтыққа да мән беруі керегін аңғартады. Тура мағынас...
От ішінде мақтаны сақтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — оттың ішінде мақта сияқты тез тұтанатын, нәзік затты сақтау мүмкін еме...
Досыңа өтірік айтпа,
Дұшпаныңа шыныңды айтпа.
Дұшпаныңа шыныңды айтпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сөзге сақ болуға, әркімге бірдей сыр ашпауға үйретеді. Досқа өтірік айтпа деуі — ж...
Той тарқағанда қынаңды төбеңе қой.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — той бітіп, жұрт тарқап жатқанда қымбат нәрсеңді, сән-салтанатқа керек...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Ит үреді, керуен көшеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ит қанша үрсе де, керуен өз жолымен жүре береді. Астарлы мағынасы: біре...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Битке өкпелеп тоныңды отқа жақпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұсақ, мәнсіз реніштің кесірінен өзіңе үлкен зиян келтірме дегенді білдіреді. Тура мағынас...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
«Сақтық туралы» мақал-мәтелдер адамның қауіп-қатерді алдын ала болжап, әр істі ойланып атқаруына үндейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер өмірде асығыстықтың орнына байыппен қадам жасауды, сақтансаң — сақтайтынын, ал немқұрайдылықтың өкінішке апаратынын еске салады.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.