Әзіл - әзәзілден, қалжың - шайтаннан.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әзіл мен қалжыңның шегі болатынын ескертеді. Тура мағынасында, жеңіл күлкілі сөз бен ойнақы қалжыңның ар жағында кейде теріс ниет, араздық немесе біреуді мазақ ету жатады. Астарлы мағынасында, адам сөзді орнымен айтып, шектен аспау керек; әйтпесе қалжыңның өзі ренішке, ал әзілдің өзі жамандыққа айналып кетуі мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «әзәзіл» мен «шайтан» — жамандықтың, азғырудың бейнесі. Халық оларды әзіл мен қалжыңның теріс жағын көрсететін символ ретінде алған. Яғни тіл ұшындағы ойнақылық кейде адамды алдап, орынсыз күлкіге, ұятсыз сөзге, біреудің көңілін түсіруге жеткізеді деген ой бар.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, достар арасында немесе жұмыста орынсыз қалжың айтқан адамға қатысты жиі еске салынады. Мысалы, біреу әріптесін «әзілмен» кемсітіп, оны көптің алдында күлкі етеді. Сол кезде бұл мақал оның сөзінің шектен шыққанын білдіреді. Демек, қалжың да мәдениетті, ойлы және адамға ауыр тимейтін болуы керек.