Селтеңдеген жігіттің серкесінің соры.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Селтеңдеген жігіттің серкесінің соры» деген мақал жауапсыз, жеңілтек, салдыр-салақ жігіттің өзіне ғана емес, қасына ерген жанға да зиян келтіретінін білдіреді. Тура мағынасында серке — үйірді бастайтын, жол көрсететін мал. Егер серке селтеңдеп, бағытын білмесе, бүкіл үйір шатасады. Астарлы мағынасы да осы: мінезі тұрақсыз, ісі аяқсыз, ойы таяз адам басшылыққа жарамайды, оның салғырттығы өзгелердің де сорына айналады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «серке» образы — жетекші, алдыңғы адам, үлгі болатын азамат дегенді аңғартады. «Селтеңдеу» сөзі — бір орында тұрмай, байсалсыз қимылдау, ойланбай әрекет ету, ұшқалақтықтың белгісі. Халық осы бейнелі сөз арқылы жігіттің тек өз басын емес, артындағы елді, отбасын, жолдасын да ойлауы керек екенін ескертеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті: жауапсыз қызметкер не оқудағы салғырт студент айналасына қиындық әкеледі. Мысалы, топтық жобаға немқұрайлы қараған бір адам бүкіл топтың бағасын түсіруі мүмкін. Сондықтан адам қандай істі атқарса да, салмақпен, тиянақпен әрекет етуі керек.