Мылжың үндемесе, басы ауырады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал көп сөйлеп, орынсыз сөзге әуес адам бір сәт үнсіз қалса, ішкі мазасыздығы артып, өзіне ауыр тиетінін меңзейді. Тура мағынасында — көп сөйлеуге үйренген жанға тыныштық жат болады. Астарлы мағынасында — артық сөзге, бос әңгімеге әуес адам сабыр сақтап, өзін тежей алмаса, ойы да, көңілі де тыным таппайды. Мақал адамға сөзді азайтып, ойды жинақтаудың қажет екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мылжың» сөзі — көпірме, сылдыр сөзге құмар, сөзінің салмағы аз адамды білдіреді. «Басы ауырады» дегені тек физикалық ауырсыну емес, мазасыз ой, ішкі қысылу, әдеттің бұзылуынан туған күйді бейнелейді. Яғни, адам өз болмысынан алыстаса, оған тыныштықтың өзі жайсыз көрінеді. Бұл жерде бас — ой мен сана, ал ауру — рухани тығырықтың белгісі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста не отырыста орынсыз көп сөйлеп, біреудің сөзін бөлетін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, жиналыста бір қызметкер үнемі бәріне араласып, пікірді тоқтаусыз айта береді, ал үндемей тыңдауды сұраса, өзін жайсыз сезінеді. Сондай кезде бұл мақал оның сөйлеу әдеті тым басым екенін дәл көрсетеді.