Иесіне керек болса, көршісі өкпелемейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — егер бір нәрсе не іс иесіне шын керек болса, көршісі оны ренжімей береді, түсіністік танытады. Астарлы мағынасы — адамға қажет, орынды өтініш пен шынайы мақсат болса, айналаңдағы жұрт қарсы болмайды. Яғни көршімен тіл табысу, ақылмен сұрау, әдеп сақтау маңызды. Қазақ танымында көрші — ең жақын әлеуметтік орта, сондықтан сыйластық пен сенім бар жерде өкпе азаяды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «иесі» — бір істің, заттың не мұқтаждықтың нақты иесі, жауапты адамы. «Көрші» — тек қасындағы адам емес, ел ішіндегі жақын қарым-қатынастың белгісі. «Өкпелемейді» сөзі көршінің кең пейілін, түсінігін білдіреді. Бұл жерде көршіге ауыртпалық салмай, орнымен сұраса, ол да көңілсіздікке бармайтыны меңзеледі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қызметтегі, тұрмыстағы, тіпті интернеттегі аралас-құраластықта да мәнін жоғалтпайды. Біреуден құрал-сайман, көлік немесе уақытша көмек сұрағанда, әдеппен өтінсең, адам ренжімей көмектеседі. Мысалы, көршіңнен бір күнге саты сұрасаң, оны амандасып, сыпайы тілмен өтінгенде, ол қуана береді.