Жақсыға - шарапат,
Жаманға - кесапат.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: жақсы адамға кездескен іс те, орта да, сөз де пайда әкеледі; ал жаман адамға бәрі де кесір болып тиеді. Астарлы мағынасы: адамның ішкі мінезі мен ниеті оның өмірін айқындайды. Жақсылыққа жақын, ниеті түзу кісі кез келген жағдайдан игілік табады, ал жаман пиғылды адам өз әрекетінің салдарынан зиян шегеді. Яғни, нәтиже көбіне адамның өз болмысына байланысты.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «шарапат» сөзі — береке, игілік, пайда, құрмет дегенді білдіреді. Ал «кесапат» — зиян, бәле, кесір, қолайсыздық ұғымы. Екі сөз қарама-қарсы қойылып, жақсы мен жаманның өмірдегі әсері анық салыстырылады. Бұл жерде нақты бейне жоқ, бірақ мағыналық қарсы қою арқылы халық адам мінезін өте жинақы жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды жұмыс, оқу, достық, отбасылық қатынаста жиі қолдануға болады. Мысалы, адал, сыпайы, жауапты қызметкермен әріптестері де жақсы тіл табысады, ал ашушаң, өтірікшіл адам ұжымды да, өз ісін де қиындатады. Сондықтан мақал адамға мінезін түзеп, жақсы орта қалыптастырудың маңызын еске салады.
Jamanǵa - kesapat.