Бүлінгеннен бүлдіргі алма.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсе бүлініп, жарамсыз күйге түскеннен кейін, соның ішінен пайда іздеп, одан да пайда әкелетін зат алуға болмайды. Астарлы мағынасы: бір істің іргесі бұзылып, адам не орта берекесінен айрылса, одан жақсылық күту қиын. Яғни, бұзылған, сенімсіз, тәртібі кетіп тұрған жерден пайда емес, зиян шығуы мүмкін деген ескерту бар.
Образдар мен теңеулер
«Бүлінген» сөзі — шіріген, жарамсыз, бұзылған жағдайды білдіреді. Ал «бүлдіргі» — ерінге таққан сәндік бұйым сияқты көрінгенімен, мұнда ол құны жоқ, пайдасыз нәрсені меңзейді. Мақал екі бірдей түбірлес сөз арқылы ойды күшейтеді: бүліну мен бүлдіргі бір-біріне жақын естілгенімен, екеуі де сапасыздықтың белгісі. Сондықтан мұнда «сапасы жоқтан жақсы нәтиже шықпайды» деген ой тұспалданады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал сапасыз, тек аты бар жобаларға, тәртібі нашар ортаға немесе сенімсіз адамға қатысты қолданылады. Мысалы, компанияның ішкі тәртібі бұзылып, қызметкерлер жиі ауысса, сол ұйымнан тұрақты жетістік күту қиын. Адам мұндайда әуелі іргесін түзеп, берекесін қалпына келтіруі керек.