Таз таранғанша той тарқайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бір істі тым баяу, салақ немесе бейқам істегенде, оның қажеті де, мәні де жоғалып кететінін білдіреді. Тура мағынада таз адамның тарануы ұзаққа созылмайды, өйткені оның шашы аз. Астарлы мағынада: кейде бір әрекетке кешігіп, орынсыз әуре болсақ, істің уақыты өтіп, мүмкіндік қолымыздан сусып кетеді. Яғни, шапшаңдық пен дер кезінде қимылдау керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «таз» — шашы жоқ адам, ал «тарану» — дайындық, әуре-сарсаң әрекеттің бейнесі. «Той тарқайды» дегені — қуанышты сәттің, маңызды мезеттің аяқталып қалуы. Екі образды салыстыра отырып, халық уақыт пен ыңғайды босқа жібермеуді ескерткен. Кішкентай ғана әрекетке көп уақыт кетсе, үлкен мүмкіндік жоғалады деген ой жатыр.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, жұмысқа құжат тапсыратын соңғы күнде бәрін кейінге қалдырсаң, уақыт өтіп, мүмкіндік жабылады. Немесе интернеттегі жеңілдік акциясы қысқа мерзімге ғана берілсе, ойланбастан әрекет ету керек. Сондықтан мақал адамды ұқыптылыққа, ширақтыққа, істі дер кезінде бітіруге шақырады.