Өзі жаман өзгені жақсы демес,
Жақсы деуге өзі де жақсы емес.
«Өзі жаман өзгені жақсы демес, Жақсы деуге өзі де жақсы емес.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ішкі мінезі мен ниеті дұрыс болмаса, оның өзгені шынайы бағалай алмайтынын білдіреді. Тура мағынада жаман адам жақсыны жақсы демейді, өйткені оның өлшемі бұлыңғыр. Астарлы мағынасы — адам өз бойындағы кемшілікті түземей тұрып, басқаны сынауға асықпауы керек. Жақсыны тану үшін де жақсы ниет, таза ой, әділ көзқарас қажет.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жаман» мен «жақсы» қарама-қарсы ұғымдар арқылы адамның мінезін салыстырады. Мұнда сыртқы сөзден гөрі ішкі болмыс маңызды екені аңғарылады. «Жақсы деуге өзі де жақсы емес» деген жол адамның бағасы өз деңгейінен, тәрбиесінен, адамгершілік өлшемінен шығатынын меңзейді. Яғни, таза жүрек қана өзгедегі ізгілікті көре алады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желідегі орынсыз сынға, күншілдікке қатысты жиі қолданылады. Мысалы, бір адам өз ісіне немқұрайлы болып, өзгелердің еңбегін үнемі жоққа шығарса, оған осы мақал дәл айтылады. Ол адамға алдымен өзін түзеп, содан кейін ғана пікір айту керектігін еске салады.
Jaqsy deýge ózi de jaqsy emes.