Жақсы екен деп жүрерсің,
Күнің түскенде білерсің.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсе немесе бір адам сырт көзге жақсы көрінуі мүмкін, бірақ оның шын бағасы қиын күн туғанда білінеді. Астарлы мағынасы: адамды, дос-жаранды, жәрдемші мен ниеттес кісіні тек тыныш, берекелі кезде емес, таршылық пен сын сағатта таныған дұрыс. Жақсылықтың, адалдықтың, шынайы көмектің қадірі басыңа іс түскенде анық көрінеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жақсы екен» сөзі сырттай көрінген мінезді, ал «күнің түскенде» тіркесі өмірдің ауыр, қиын кезеңін білдіреді. Халық қиындықты «күннің түсуі» деп бейнелеп, адамның шын болмысы дәл сол кезде ашылатынын меңзейді. Яғни, жылтыраған сөзге емес, іс пен мінезге сену керек деген ой берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды достықта, жұмыста, туыстық қатынаста жиі қолдануға болады. Мысалы, бір адам той-томалақта ғана жанашыр болып, ал қиын сәтте хабарсыз кетсе, халық «Жақсы екен деп жүрерсің, күнің түскенде білерсің» дейді. Бұл — адамдарды байқап, шынайы ниетті іс үстінде тануға шақыратын өмірлік сабақ.
Kúniń túskende bilersiń.