Туысы жақын жақын емес,
Қонысы жақын жақын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның туысы алыс болса да, егер араласып-қатынасы жоқ болса, ол шын мәнінде жақын болмайды; ал қонысы, яғни үйі, мекені көрші тұрған адам күнделікті аралас-құралас болғандықтан, нағыз жақынға айналады. Астарлы мағынасы — жақындықты тек қан туыстық емес, сыйластық, араласу, қамқорлық пен ортақ тіршілік жасайды. Көрші-қолаң, күнделікті жанына жәрдемдесетін адам кейде алыстағы ағайыннан да қадірлі болуы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «туыс» — қан жағынан жақын адамды, ал «қоныс» — бірге тіршілік ететін, арасы жақын мекенді білдіреді. «Жақын» сөзі екі рет қайталанып, жақындықтың шынайы өлшемі қан емес, қарым-қатынас екенін күшейтеді. Яғни мақал қашықтықты ғана емес, көңілдің жақындығын басты өлшем етеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көршімен, әріптеспен, бірге оқитын адаммен жақсы қатынас орнатудың маңызын айтуда қолданылады. Мысалы, шалғайдағы туыспен сирек сөйлесіп, ал бір подъездегі көрші қиын сәтте үнемі көмектесіп жүрсе, сол көрші «жақын адам» болып саналады.
Qonysy jaqyn jaqyn.