Қонағын сыйлаған «Төрге шық!» дер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қонақты құрметтеген адам оны төрге шығарып, ең сыйлы орынға отырғызады. Бұл мақалдың тура мағынасы — үйге келген мейманға лайықты орын беру. Астарлы мағынасы — қонақжайлық, ізет, кішіпейілділік пен кеңпейілділікті жоғары қою. Қазақ үшін қонақты қадірлеу — тек әдеп емес, адамгершіліктің белгісі. Қонағына орын берген үй иесі өзінің тәрбиесін, сыйлас мінезін көрсетеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «төр» — үйдің ең құрметті, ең жоғары орны. Ол жай ғана орын емес, сыйластықтың нышаны. «Төрге шық!» деген сөз арқылы қонақтың қадірі арттырылып, оның басына құрмет көрсетіледі. Бұл образ қонақ пен үй иесінің арасындағы жылы қатынасты, қазақы әдептің биік деңгейін танытады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамдардың мейманға ілтипатпен қарауын еске салады. Мысалы, үйге үлкен кісі немесе алыстан келген досың келсе, оны ең жайлы орынға отырғызып, шайын беріп, құрмет көрсетесің. Бұл — мақалдың бүгінгі өмірдегі нақты көрінісі.