Тіл қаруы - сөз.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Тіл қаруы - сөз» деген мақал адамның ең күшті құралы — тілі мен сөзі екенін білдіреді. Тура мағынасында тіл арқылы сөз айтылады, ал астарлы мағынада сөз адамға қорған да, қару да бола алады. Дұрыс айтылған бір ауыз сөз дау-дамайды тоқтатып, елді жарастырады, ал орынсыз айтылған сөз ренжітіп, жанға жара салуы мүмкін. Сондықтан сөздің салмағын біліп сөйлеу керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қару» сөзі күш, ықпал, әсер дегенді меңзейді. Яғни, сөздің өткірлігі қару сияқты: ол біреуді жеңуі де, жанына тигізуі де мүмкін. Мұнда тіл тек сөйлейтін мүше емес, ойды, мінезді, мәдениетті танытатын құрал ретінде алынған. Қазақ ұғымында сөз — адам абыройының айнасы.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе әлеуметтік желіде, жұмыс орнында, отбасында өте өзекті. Бір хабарлама не бір ауыр сөз адамға қатты әсер етеді. Мысалы, мұғалім оқушыны көптің алдында дөрекі сөзбен емес, байыппен ескертіп сөйлесе, бала да намыстанбай, түзелуге ұмтылады. Яғни, сөзді орнымен қолдану — мәдениеттің белгісі.