Тіл - бұлбұл, сөз - бұлақ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Тіл — бұлбұл, сөз — бұлақ» деген мақал адам тілінің әсем де қуатты құрал екенін білдіреді. Тура мағынасында бұлбұлдың сайрауы қандай әуезді болса, адамның тілі де сондай көркем, әсерлі бола алады. Ал астарлы мағынасы — орнымен айтылған сөз адамның жанын жадыратып, көңілге қуат береді, елді иландырады, татулыққа бастайды. Сөздің сәні де, салмағы да тілдің шебер қолданылуына байланысты.
Образдар мен теңеулер
Бұлбұл — әсем үннің, нәзіктік пен сұлулықтың бейнесі. Ол тілдің мәнерлі, көркем, құлаққа жағымды болуын меңзейді. Бұлақ — мөлдір, тоқтаусыз ағатын, тіршілік нәрін беретін қайнар. Бұл сөздің таза, терең, үзілмей ағатын мағынасын аңғартады. Яғни жақсы сөз адамға судай қажет, ол ойды нәрлендіріп, жүректі жұмсартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал мәдениетті сөйлеу, көптің алдында ойын анық әрі сыпайы жеткізу қажет болғанда қолданылады. Мысалы, мұғалім оқушыға дөрекі сөйлемей, жылы сөзбен түсіндірсе, бала тез қабылдайды. Демек, әдемі тіл мен орынды сөз кез келген ортада қадірлі.