Мақал-мәтелдер

Қазақ халқының рухани мұрасы

AI
Семантикалық іздеу — мағынасы бойынша ұқсас нәтижелер табады

Тату үйдің бақыты тасыр,
Араз үйдің ырысы қашар.

Tatý úıdiń baqyty tasyr,
Araz úıdiń yrysy qashar.

Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі

Негізгі мағынасы
Тату-тәтті, бір-бірін сыйлаған үйде береке де, бақыт та мол болады. Ал үй ішіндегі адамдар араздасып, ұрыс-керіске берілсе, сол үйдің ырысы кеміп, құты қашады. Мақалдың тура мағынасы — үй ішінің жағдайы; астарлы мағынасы — отбасының татулығы адамның өмірін көркейтетін ең басты күш екенін айту.

Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бақытың тасыр» дегені — шаттықтың, берекенің үйге лықсып келуі. «Ырысы қашар» деген бейне — береке мен құттың тұрақтамай, үйден аулақ кетуі. Яғни бақ пен ырыс адамнан бөлек жүрген құбылыс емес, ол сыйластық, сабыр, түсіністік арқылы орнығатын рухани игілік ретінде берілген.

Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Отбасында ерлі-зайыпты немесе бауырлар бірін-бірі тыңдап, қолдап отырса, үйде тыныштық пен жылылық болады. Мысалы, ата-ана баласының пікірін ескеріп, жұбайлар ұсақ ренішті ушықтырмай шешсе, шаңырақтың шырайы кіріп, ортақ мақсатқа жету оңайлайды. Сондықтан татулық — үйдің шын байлығы.

Ескерту: Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Нақты мағынасын өздеріңіз тексеріп, қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіздер.