Кеңес қылған ел азбас,
Кеңінен пішкен тон тозбас.

Негізгі мағынасы

Бұл мақал ел болып ақылдасқан, көптің ойы бір жерге тоғысқан іс берік болады дегенді білдіреді. Тура мағынада, бір киімді кең пішсең, ол тар болмай, ұзақ киіледі. Астарлы мағынада, істі асықпай, жан-жақты кеңесіп атқарған адам да, халық та қателеспейді, ұтылмайды. Кеңес — ойлылықтың, бірлік пен сабырдың белгісі.

Образдар мен теңеулер

Мақалдағы «тон» — істің, жоспардың бейнесі. «Кеңінен пішу» — бір нәрсені үстірт емес, өлшеп-төстеп, алдын ала ойластырып жасау. «Тозбас» деген сөз мұндай істің ұзаққа жарайтынын аңғартады. Ал «ел азбас» тіркесі ақылдасқан жұрттың жолдан таймай, берекесін сақтайтынын көрсетеді. Яғни көптің пікірі — қателікті азайтатын қорған.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Қазір бұл мақал отбасылық шешімде, жұмыс жобасында, ауылдық не қоғамдық істе өте орынды айтылады. Мысалы, бір ұйым үлкен шара өткізерде бәрін жеке шешпей, командамен ақылдасып жоспар жасаса, уақыт та үнемделеді, қате де азаяды. Сонда істің сапасы артып, нәтижесі ұзаққа жетеді.