Сыпайы сөйлеу - сырбаздық,
Ағайын сәні - сыйластық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — әдеппен, жұмсақ сөйлеген адам көркем, мәдениетті болып көрінеді; ал туыстар арасындағы ең үлкен көрік — өзара сыйластық. Астарлы мағынасы терең: адамды әсем ететін сыртқы сән емес, сөзі мен мінезіндегі ізет. Ағайынның да берекесі малда не мансапта емес, бір-біріне деген құрметте. Сыпайы сөз жанды жараламайды, керісінше көңілге жылу береді.
Образдар мен теңеулер
«Сыпайы сөйлеу» — тілдің тазалығы, әдеп пен мәдениеттің белгісі. «Сырбаздық» сөзі мұнда көркемдік, жинақылық, тәрбиелі болуды білдіреді. Ал «Ағайын сәні» деген тіркес туыстың қадірін сыртқы әшекеймен емес, ішкі татулықпен өлшейді. «Сыйластық» — ағайынды ажыратпай ұстайтын рухани сән, отбасының да, әулеттің де берекесі.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақал отбасында да, жұмыста да өте орынды. Әлеуметтік желіде немесе күнделікті сөйлесуде дөрекі сөз көп жанжал туғызады, ал сыпайы тіл түсіністікті арттырады. Мысалы, ағайын арасында мұраға не тойға байланысты пікірталас шықса, бірін-бірі төмендетпей, сабырмен сөйлесу татулықты сақтайды. Сондықтан бұл мақал адамның мәдениетін де, туыстық берекені де дәріптейді.
Aǵaıyn sáni - syılastyq.