Сәлеміне қарай жауабы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның берген сәлемі мен ниетіне қарай жауап қайтару керек екенін білдіреді. Тура мағынасында, кім қалай амандасса, соған сай сыпайы жауап беріледі. Астарлы мағынасында, адамның сөзі мен мінезі өзіне қайтып келеді: біреуге ізет көрсетсең, өзің де құрмет көресің; салқындық танытсаң, жауап та сондай болады. Мақал адам қарым-қатынасында теңдік, әдеп және өзара сыйластық маңызды екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «сәлем» — тек амандасу емес, адамның ішкі ниетінің, қарым-қатынас мәдениетінің белгісі. «Жауабы» — сол ниетке берілген қарсы әрекет, яғни адамдар арасындағы өзара ықпал. Мұнда сөз бен іс бір-біріне айна сияқты: қалай қарасаң, сондай жауап аласың деген ой жатыр. Бұл қысқа тіркес өмірдегі қарым-қатынастың заңдылығын дәл береді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды жұмыс орнында, мектепте, көшеде, әлеуметтік желіде де қолдануға болады. Мысалы, әріптесің саған сыпайы хабарлама жазса, сен де құрметпен жауап бересің; ал дөрекі сөйлессе, арақатынас суып кетуі мүмкін. Сондықтан бұл мақал адамдарды әдепті болуға, өзгені қалай құрметтесең, сол құрметтің өзіңе де қайтатынын түсінуге шақырады.