Соқырға таяқ ұстатқандай.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бір істі өте анық, айқын, еш күмәнсіз түсіндіруді білдіреді. Тура мағынасында — көзі көрмейтін адамға таяқ ұстатқандай, нәрсе қолмен сипап сезілерліктей анық деген ой бар. Астарлы мағынасында — біреуге мәселені, жолды, жағдайды немесе істің ретін барынша түсінікті етіп көрсету, қарапайым тілмен жеткізу деген сөз.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «соқыр» бейнесі — көрмей тұрған, демек өздігінен бағдар таба алмайтын адамды аңғартады. Ал «таяқ ұстату» — қолмен ұстап, нақты сезіндіру арқылы түсіндірудің символы. Яғни мұнда түсіндірудің аса жеңіл, анық, көзге көрінерліктей болуы салыстырылып тұр. Бұл теңеу қазақ тіліндегі бейнелі ойдың дәлдігін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал бір нәрсені тым түсінікті етіп жеткізгенде қолданылады. Мысалы, мұғалім оқушыға есептің шығару жолын кезең-кезеңімен көрсетсе, немесе басшы қызметкерге жаңа жұмыстың тәртібін өте нақты түсіндірсе, «соқырға таяқ ұстатқандай түсіндірді» деп айтады. Мұнда істің күрделілігі емес, түсіндірудің айқындығы мадақталады.