Саудың асын жеп,
Жындының ісін істейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай дұрыс, сау адам сияқты көрініп тұрып, іс жүзінде орынсыз, ақылға қонымсыз қылық жасайтын кісіні сынайды. Тура мағынасында «саудың асын жеп» — дені сау, жағдайы жақсы адамның несібесін пайдалану; ал «жындының ісін істейді» — ақылсыз, шалыс, жөнсіз әрекет жасау. Астарлы мағынасы — адамға тән ең үлкен кемшілік: ойсыздық, жауапсыздық, орынсыз мінез. Яғни жақсы өмір сүріп, мүмкіндігі бола тұра, оны дұрыс пайдаланбай, өзіне де, өзгеге де зиян келтіретін адам туралы айтылған.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «саудың асы» — мол мүмкіндік, берекелі тіршілік, дұрыс жолдың белгісі. Ал «жындының ісі» — ақылдан тыс, ретсіз, қисынсыз әрекеттің бейнесі. Халық мұнда денсаулық пен ақылдың қатар бағалы екенін меңзейді: ас ішу, күш-қуат жинау жеткіліксіз, оны ақылмен жұмсау керек.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқуын, жұмысын, уақытын бағаламай, бос әуреге түсетін адамға қатысты айтылады. Мысалы, қызметте барлық жағдайы бар маман тапсырманы жауапсыз орындап, көптің еңбегін зая кетірсе, «саудың асын жеп, жындының ісін істейді» деп сынауға болады.
Jyndynyń isin isteıdi.