Көп ауыз сөйлесе,
Бір ауыз жым болады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал көп адамның бірден сөйлеп, әркім өз сөзін үстем қойса, ортақ ой шашырап, нақты шешім шықпайтынын білдіреді. Тура мағынасында көп ауыз сөйлесе, бір ауыздың сөзі естілмей, бәрі араласып кетеді. Астарлы мағынасында көпшілік жиналған жерде әркім ретсіз сөйлей берсе, келісім де, береке де азаяды. Сондықтан сөзді орнына айтып, кезек сақтап, тыңдай білу керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көп ауыз» — көп адам, көп пікір, бір-біріне қосылмай тұрған сөздер. Ал «бір ауыз» — ортақ тоқтам, нақты шешім, бірлікке келген пікір. «Жым болады» деген тіркес сөздің бытырап, мәнсіз болып қалуын меңзейді. Яғни мақал сөздің де тәртібі, өлшемі болуы керегін бейнелі түрде жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал жиналыс, сабақ, отбасылық кеңес, чаттағы талқылау сияқты жағдайларда жиі қолданылады. Мысалы, жұмыс орнында бәрі бір мезетте сөйлеп, әркім өз пікірін тықпалай берсе, мәселе шешілмей қалады. Сол кезде басшы бір адамға кезек беріп, қалғанын тыңдатса, ортақ нәтиже тезірек шығады.
Bir aýyz jym bolady.