Хан қасында қарақшы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ханның жанында қарақшы жүргендей көрінуі. Астарлы мағынасы — беделді, лауазымды не сырт көзге қадірлі адамның қасында шын мәнінде сенімсіз, пиғылы жаман, пайда қуған адам болуы мүмкін. Яғни, адамның мансабы мен сыртқы көрінісіне қарап алданба, ортасын да, серігін де таны деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы хан — жоғары билік, абырой, бедел символы. Ал қарақшы — арамдық, опасыздық, тонау мен зиян келтірудің бейнесі. Екеуін қатар қою арқылы мақал үлкен қайшылықты көрсетеді: биік орынның айналасында да жаман ниетті адам жүре алады. Бұл — адамға сақ бол, кімге сеніп жүргеніңді аңғар деген ескерту.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды қызметте, ұжымда, қоғамда сенімсіз адамды сипаттағанда қолдануға болады. Мысалы, беделді басшының жанында жүрген кейбір қызметкер сырттай адал көрінгенімен, іштен өсек таратып, өз пайдасын ғана ойласа, жұрт осы мақалмен бағалайды. Ол адамға да, ортаға да сақтық керегін ұқтырады.