Жел сөзбен жәрдем берген,
Есектен сауын берген.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай көмектескенсіп, шын мәнінде пайдасы жоқ адамды әжуалайды. «Жел сөзбен жәрдем берген» дегені — бос уәде, желге ұшқан сөз ғана. Ал «есектен сауын берген» дегені — орынсыз, қисынсыз көмек, яғни болмайтын нәрсені бергендей болып көріну. Астарында: сөз көп, іс жоқ; уәде мол, нәтиже жоқ деген ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жел сөз» — салмақсыз, ұшқалақ, сенімсіз сөздің бейнесі. Жел қалай ұстатпайтын болса, ондай сөз де қолға ілінбейді. «Есектен сауын беру» — табиғатынан сәйкес келмейтін, күмәнді, күлкілі әрекетті білдіретін образ. Бұл теңеу адамның қолынан келмейтін істі істегендей көрсетуін әшкерелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір мұндай мақал уәде беріп, бірақ нақты іске кіріспейтін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, біреу «ертең міндетті түрде көмектесемін» деп талай мәрте айтып, кейін хабарсыз кетсе, жұрт оның сөзіне сенбей қалады. Ондайда осы мақал дәл келеді: бос сөзбен емес, нақты әрекетпен көмектескен дұрыс.
Esekten saýyn bergen.