Насыбайшыдан насыбай сұрасаң,
Мұрнын көтереді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның өз ісіне тым беріліп, соған аз да болса әуестенген жанның менсінгіш, паң мінез көрсетуін білдіреді. Тура мағынада насыбай шегетін кісіден насыбай сұрасаң, ол мұрнын көтеріп, тәкаппарланып қалады. Астарлы мағынасы — біреудің әлсіз әдетін, ұсақ да болса “артықшылығын” пайдаланып, өзін жоғары санауы мүмкін екенін ескертеді. Мұнда адамды қарапайым болуға, кішкентай нәрсемен астамсуға болмайтынын түйсіндіреді.
Образдар мен теңеулер
“Насыбайшы” — белгілі бір әдетке үйір, соған байланып қалған адам бейнесі. “Мұрнын көтереді” тіркесі — мақтану, паңдану, менсінбеу сияқты мінезді бейнелейтін тұрақты образ. Яғни, сырттай ұсақ көрінетін іс те адамның ішкі мінезін ашып береді деген ой жатыр.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өзіне сенімі шамалы болса да, бір нәрсені аздап білгенсіп, басқаны төмен көрушілерге қатысты айтылады. Мысалы, біреу жаңадан ғана компьютер қолдануды үйреніп алып, өзгеге тәкаппарлық танытса, “Насыбайшыдан насыбай сұрасаң, мұрнын көтереді” деп ескертуге болады.
Murnyn kóteredi.