«Мың күндік сапар бір қадамнан басталады.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Ең ұзақ сапардың да басы — бір ғана қадам. Мақал үлкен іс бірден емес, алғашқы шағын әрекеттен басталатынын айтады. Адамды көбіне мақсаттың үлкендігі қорқытады, сондықтан ол бастамай жатып тоқтайды. Мақал назарды алыс межеден қазіргі қадамға аударады: бүгін бір қадам жаса, қалғаны соның артынан жалғасады. Бұл ой көп халықтың даналығында бар, қазақ тілінде де кең тараған.
Образдар мен теңеулер
Мың күн — шамамен үш жыл; ертедегі адам үшін бұл өмірдің бір кезеңіндей ұзақ сапар. «Мың» мен «бір» сандарының қарама-қарсы қойылуы мақалдың өзегі: ең үлкен мен ең кіші бір сөйлемде тоғысады. Қадам — адамның өз күшімен жасайтын ең қарапайым қимылы, оған ат та, арба да керек емес. Демек бастау үшін ерекше жағдай күтудің қажеті жоқ, бәрі өз аяғыңнан басталады.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Мақалды үлкен істі бастауға батылы жетпей жүрген адамға жігер беру үшін айтады: кітап жазғысы келгенге, жаңа кәсіп ашқысы келгенге, спортпен шұғылдана бастағанға. Ұстаз бен ата-ана жиі қолданады. Іс бітіп, қорытынды шығатын кезде айтылмайды, бұл бастау туралы сөз. Мысалы, ағылшын тілін үйренуден қорыққан оқушыға мұғалім: «Мың күндік сапар бір қадамнан басталады, бүгін он сөз жаттап көр», — дейді.
Қолданылу жағдаяттары
— Үй салмақ болған жас отбасы қаражатқа қиналып тұрғанда, әкесі алдымен іргетасты қазудан бастауға кеңес береді.
— Жүгіруді жаңа бастаған әйел бірінші күні бір шақырымға ғана шыдайды. Жаттықтырушысы оны осы мақалмен жігерлендіреді.