Күніне мың сөйлеген адам өледі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөзді орынсыз көп айту адамға зиян екенін ескертеді. Тура мағынасында, «мың сөйлеген» — өте көп сөйлейтін адам. Астарлы мағынасы — артық сөз, бос әңгіме, ойланбай сөйлеу адамның беделін түсіріп, кейде үлкен өкінішке, жанжалға, тіпті өзіне де кесірін тигізеді. Халық мұнда сөздің шегін білу, әр сөзге жауап беру қажет екенін айтады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мың сөйлеген» тіркесі нақты сан емес, шамадан тыс сөйлеудің бейнесі. «Өледі» сөзі де тура өлімді ғана емес, адамның қадірі кетуін, абыройдан айырылуын, тыныштықтың бұзылуын білдіреді. Яғни көп сөз кейде жанды шаршатып, ойды шашыратып, істің берекесін кетіреді. Бұл жерде үнсіздік пен байыптылық сөзге қарама-қарсы қойылып тұр.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыс жиналысында немесе күнделікті әңгімеде өте орынды. Мысалы, адам біреуді тексермей тұрып, көпшілікке жариялап жіберсе, кейін сөзі өтпей, өзі ұятқа қалады. Сондықтан алдымен ойлану, қажет кезде ғана сөйлеу — осы мақалдың бүгінгі сабағы.