Қызыңды жеріне бер,
Жер ыңғайы келмесе, еріне бер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қыз баланың орнын, тұрмысқа шығатын жерін таңдауда ұқыптылық керек екенін аңғартады. Тура мағынасында: қызды елге, жерге лайық жерге ұзату; егер ол жердің тұрмысы, жағдайы келіспесе, өзіне сай, қорған болар ерге беру керек деген ой айтылады. Астарлы мағынасы — қыздың бақыты мен амандығы ең маңыздысы, сондықтан ата-ана қызын жат жұртқа бергенде тек дәулетке емес, адамгершілікке, мінезге, ұйыған ортаға қарауы тиіс.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жер» — қыз барған елдің, ортаның жай-күйі мен тіршілігі; «ер» — сол үйдің иесі, тірегі, жауапты азаматы. «Жер ыңғайы» деген тіркес тұрмыс үйлесімін, салт-сана мен орта жарасымын білдіреді. Яғни, қыздың бағы тек барған жеріне ғана емес, сол жерді ұстап тұрған ердің мінезіне де байланысты деген ой берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қыздың болашақ жарын таңдауда асығыс шешімнен сақ болуға үндейді. Мысалы, ата-ана ұлын да, қызын да тек мал-дүниесіне қарап емес, жауапкершілігіне, сабырлылығына, отбасын асырай алатын қасиетіне қарап бағалауы керек. Сонда ғана шаңырақ берік болады.
Jer yńǵaıy kelmese, erine ber.