Құдайсыз қурай сынбайды .
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Құдайсыз қурай сынбайды» деген мақалдың тура мағынасы — табиғаттағы ең әлсіз көрінетін қурайдың өзі де Құдайдың қалауынан тыс сынбайды деген ой. Астарлы мағынасы — дүниедегі әрбір іс, оқиға, тағдырдың бұрылуы Жаратқанның еркінде екенін еске салады. Адам қанша тырысқанымен, бәрі бірдей өз қолында емес; сондықтан тәубе етіп, сабыр сақтап, болған іске тоқтау айту керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қурай» — әлсіз, жұқа, қарапайым нәрсенің бейнесі. Сол арқылы халық өмірдегі ең ұсақ құбылыстың өзі де кездейсоқ емес екенін ұқтырады. «Сыну» — тек заттың бұзылуы емес, жалпы бір істің жүзеге асуы не аяқ астынан өзгеруі дегенді білдіреді. Бұл жерде табиғаттағы кішкентай қурай адамның тағдырын, өмірдегі себеп-салдардың бәрін меңзейтін терең образға айналған.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал күтпеген қиындыққа, сәтсіздікке немесе қуанышқа сабырмен қарауға үндегенде айтылады. Мысалы, бір адам көп дайындалып жүріп те емтиханнан құлап қалса, үлкендер «Құдайсыз қурай сынбайды, сабыр ет» деп жұбатады. Яғни адам еңбектенуі керек, бірақ нәтижені тек өз күшіне байлап қоймай, тағдыр мен тәубені де ұмытпауы тиіс.