Көтере алмасаң, қоса арқала.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: егер бір жүкті жалғыз көтере алмасаң, оны бірге көтер. Астарлы мағынасы: бір іске шамаң жетпесе, өзіңді қинамай, көмекті бірге пайдалану керек. Яғни адам өз күшін дұрыс бағалап, ауыр жұмысты, қиын міндетті бөлісе білсін деген ой айтылады. Мұнда тәкаппарлықтан гөрі ақыл, ұйымшылдық пен жауапкершілік жоғары қойылады.
Образдар мен теңеулер
«Көтеру» және «арқалау» — өмірдегі ауыр жүк пен қиын істің бейнесі. «Жүк» тек зат емес, ол кейде отбасыдағы міндет, жұмыстағы жауап, тұрмыстағы қиындықты білдіреді. «Қоса арқалау» дегені — бір адамның мойнындағы салмақты екінші адаммен бөлісу, ортақтасу. Бұл образ адамдардың бір-біріне сүйеніп өмір сүретінін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал командамен жұмыс істегенде, отбасылық тірлікте немесе оқу барысында жиі қолданылады. Мысалы, студент жалғыз өзі үлкен жобаға үлгере алмаса, топпен бөлісіп істесе, жұмыс сапалы әрі тез аяқталады. Сол сияқты үй жөндеу, көшіп-қону, шаруа істеу кезінде де көмектесіп атқару — мақалдың өмірлік мәнін көрсетеді.