Көңіл - ашылған нұр,
Күлкі - ашылған гүл.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Көңіл ашық, адам жүзінен жылылық пен шаттық көрініп тұрса, ол айналасына да қуат береді. Мақал тура мағынасында көңілдің ашық болуы мен күлкінің келісті көрінуін салыстырады, ал астарлы мағынасында ішкі жай-күйі жақсы адамның өмірі де, сөзі де, қарым-қатынасы да көркем болатынын білдіреді. Адамның реніші азайып, пейілі кеңісе, ол нұрланып тұрады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы нұр – жарық, жылылық, тазалықтың белгісі. Ол көңілдің мейірімін, сабырын, ішкі сұлулығын танытады. Гүл – әдемілік, нәзіктік, жайнау ұғымын береді. Күлкіні гүлге теңеу адамның күлкісі ажарын ашып, айналаға сән беретінін меңзейді. Яғни көңіл мен күлкі адам жанының көркі ретінде берілген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазіргі заманда да өте орынды. Адамның ішкі күйі жақсы болса, жұмыста да, отбасында да, ортада да тез тіл табысады. Мысалы, қызметкер өзіне сенімді, жылы жүзді болып, әріптестеріне күліп сөйлесе, ұжымдағы ахуал да жеңілдеп, бірлік күшейеді. Сондықтан жақсы көңіл мен шынайы күлкі – адам өмірін нұрландыратын құндылық.
Kúlki - ashylǵan gúl.