Қолыңда жарық болса,
Қараңғылық қашады;
Даналық көзіңді ашса,
Бақытсыздық қашады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қолда жарық болса, түннің қараңғысы сейіледі. Астарлы мағынасы — адамның бойында білім, ақыл, парасат болса, өмірдегі күмән, надандық, адасу сияқты қиындықтар азаяды. Жарық мұнда тек шам не от емес, рухани және ойлық нұрдың белгісі. Даналық адамға дұрыс жолды көрсетіп, қателіктен сақтайды, сондықтан бақытсыздықтың алдын алады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жарық» — білімнің, түсініктің, сананың символы. «Қараңғылық» — надандық, белгісіздік, тығырыққа тірелу дегенді білдіреді. Ал «көзіңді ашса» деген тіркес адамның ойы оянып, шындықты көре бастағанын аңғартады. Яғни көздің ашылуы — тек көру емес, өмірді дұрыс тану.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өте өзекті. Мысалы, адам жаңа жұмысқа кіріскенде сала туралы білімін арттырса, көп қателіктен сақтанады, сенімді шешім қабылдайды. Оқу оқып, тәжірибе жинаған жан қиындықты жеңіл еңсереді. Демек, білім мен даналық — өмірді жарық ететін күш.
Qarańǵylyq qashady;
Danalyq kózińdi ashsa,
Baqytsyzdyq qashady.