Ақсұңңар «ұшармын» деп мақтанба,
Алдыңда құрулы тор бар.
Арғымақ «жүйрікпін» деп мақтанба,
Алдыңда қазулы ор бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды артық мақтаннан, өз күшіне тым сенуден сақтандырады. Қанша жүйрік, қанша мықты болсаң да, алда тосын қауіп, күтпеген кедергі болуы мүмкін. Сондықтан «мен бәрін жеңемін» деп желпілдемей, әр іске байыппен қарап, сақ жүр деген ой айтылады. Тура мағынасында құс та, ат та алда тұрған тор мен орға ұрынса, діттеген жеріне жете алмайды. Астарлы мағынасында адам да өз мүмкіндігін асыра бағаласа, қателікке бой алдырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы ақсұңқар — биікке самғайтын, еркін құс бейнесі. Ол — талант, қабілет, асқақ ойдың символы. Арғымақ — шапшаңдық пен күштің белгісі, яғни адам бойындағы қайрат пен қарқын. Ал «құрулы тор» мен «қазулы ор» — өмірдегі қауіп, алдау, тосқауыл, күтпеген сынақ. Осы образдар арқылы мақал мақтан мен сақтықты қарама-қарсы қояды.
Қазіргі өмірде
Бұл нақыл қазіргі заманда да өте орынды. Мысалы, бір адам жаңа жұмыста тәжірибем мол деп асығып, құжатты тексермей жіберсе, кейін үлкен қателікке ұрынуы мүмкін. Сондықтан істі бастарда абай болып, өзіңді ғана емес, жағдайды да есепке алу қажет. Мақалдың тәрбиесі — кішіпейіл болу, сабыр сақтау және кез келген табысқа жауапкершілікпен қарау.
Aldyńda qurýly tor bar.
Arǵymaq «júırikpin» dep maqtanba,
Aldyńda qazýly or bar.