Әкесі өлгенді де естіртеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға ең ауыр хабарды, тіпті әкесінің қайтыс болғанын да естірте алатындай, сөзді шебер жеткізу керек деген ой. Астарлы мағынасы — ауыр істі де әдеппен, байыппен, сабырмен айту қажет. Қазақ түсінігінде естірту — жай ғана хабар жеткізу емес, адамның жан күйін ескеріп, қайғыны жеңілдетіп жеткізудің мәдениеті. Сондықтан бұл мақал сөздің салмағын, адамның көңілін түсіне білудің маңызын көрсетеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «әкесі өлген» деген тіркес — ең үлкен қайғының, ең ауыр қасіреттің бейнесі. Ал «естіртеді» сөзі — сол қасіретті жеткізудің жауапкершілігін білдіреді. Мұнда шектен шыққан ауыр хабар арқылы адамның сабырын, шешендігін, әдептілігін сынайтын образ бар. Яғни, әр сөздің орнын тауып айту — үлкен өнер.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды тек қаралы хабарға емес, кез келген қиын әңгімені сыпайы айтуға байланысты қолдануға болады. Мысалы, басшы қызметкерге қателігін бірден бетке баспай, жағдайды түсіндіріп, сабырмен ескертуі керек. Сонда адам ренжімей, айтылған ойды дұрыс қабылдайды.