Керік тойда керек, махаббат күнде керек.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Керік тойда керек, махаббат күнде керек деген сөз сыртқы сән-салтанат пен ішкі жылылықтың айырмасын көрсетеді. Той сияқты үлкен жиында сәндену, көріктену, салтанат құру орынды; ол — бір күндік мереке, елге көрінетін қуаныш. Ал махаббат, яғни сүйіспеншілік пен мейірім, тек ерекше сәтте емес, күн сайын қажет. Отбасы, достық, сыйластық, адам арасындағы байланыс тұрақты сезіммен ғана берік болады. Сондықтан мақал адамға жылтырақтан гөрі үздіксіз қамқорлықтың қымбат екенін ұқтырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «той» — мереке, сыртқы әсемдік, көпшілікке арналған көрініс. Ал «махаббат» — жүрек жылуы, шынайы ықылас, күнделікті рухани азық. «Керік» сөзі сән мен әдемілікті аңғартады, яғни керегі сол бір думанды сәтте ғана. «Күнде керек» деген тіркес махаббаттың үздіксіз, тұрақты құндылық екенін күшейтеді. Осылайша мақал сыртқы көрініс пен ішкі сезімді салыстырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасылық өмірде, жұмыс орнында, достық қатынаста жиі еске алынады. Мысалы, жұптар үйлену тойына көп қаржы жұмсап, кейін бір-біріне жылы сөз айту мен көңіл бөлуді ұмытса, мақаладағы ой дәл келер еді: салтанат бір күн, ал сыйластық күн сайын керек.