Кейде істің ағы біледі,
Кейде істің бағы біледі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал кез келген істің нәтижесі тек адамның әрекетіне ғана емес, сәті мен орайына да байланысты екенін білдіреді. Бір істің жүріп кетуі кейде ақыл мен еңбектің арқасы болса, кейде жолы болып, бағы жанғаннан болады. Яғни, адам барынша тырысса да, өмірде кездейсоқтық пен сәттіліктің де орны бар екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «істің ағы» — істің алға басқан, ыңғайы келген жағы, яғни қолайлы тұсы. Ал «істің бағы» — жолы болу, несібенің ашылуы, сәттің табуы. Қазақ танымында «ақ» ұғымы жақсылық пен тазалықты, «бағы» ұғымы ырыс пен құтты меңзейді. Сондықтан бұл тіркес істің бар құпиясы бір ғана себепке сыймайтынын көркем түрде жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқуда, жұмыста, бизнес бастауда жиі қолданылады. Мысалы, бір адам емтиханға жақсы дайындалып, бәрін білсе де, тапсырма жеңіл келіп, бағы жануы мүмкін; ал кейде бар білгенін салса да, сәті түспей қалады. Мұндайда мақал адамды сабырға шақырып, еңбекті де, тәуекелді де дұрыс бағалауға үйретеді.
Keıde istiń baǵy biledi.