Кейде істің ағы біледі,
Кейде істің бағы біледі.

Күнде бір мақал

«Кейде істің ағы біледі, Кейде істің бағы біледі.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Кейде істің нәтижесін оның ақтығы, яғни әділдігі мен дұрыстығы шешеді, кейде бағы, сәті шешеді. Мақал адам ісінің екі тірегін атайды: бірі — адалдық, шындық, дұрыс жол; екіншісі — сәттілік, бақ. Кей істе шындықтың өзі жол ашады, дауда ақиқат жеңеді. Ал кей істе бәрі дұрыс істелсе де, нәтиже кездейсоқ сәтке байланысты болады. Мақал осы екеуін де мойындауға, бірінен ғана үміт күтпеуге шақырады.

Образдар мен теңеулер

Мақалдағы «ағы» — «ақ» сөзінің тәуелдік тұлғасы: істің ақтығы, әділдігі, ақиқаты. Қазақта «ақ пен қараны айыру», «ақ жол» деген тіркестер бар, ақ — шындықтың түсі. «Біледі» мұнда «шешеді, иесі сол» мағынасында, «оны ол біледі» дегендей. Екі жол бірдей құрылыммен келіп, тек «ағы — бағы» деген сөзде ажырайды. Бір ғана дыбыстың айырмасы шындық пен сәттіліктің бір-біріне жақын, бірақ екі бөлек күш екенін құлаққа ұқтырады.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Істің нәтижесін талдағанда, әсіресе күтпеген жеңіс не жеңілістен кейін байсалды үнмен айтылады. Мысалы, даулы ісі әділ шешілген көршісіне ағасы: «Кейде істің ағы біледі, бұл жолы шындық жеңді», — дейді. Әділетсіз жолмен тапқан табысты «бағы солай» деп ақтау үшін қолданса, мақалдың бірінші жолы ұмытылады.

Қолданылу жағдаяттары

— Ауылда шекара дауы әділ шешілгенде, жер иесі ақсақалға рахмет айтып, мақалды айтты.
— Бірдей күштегі екі команданың ойыны жеребемен шешілгенде, бапкер ойыншыларына мақалды айтып, көңілдерін көтерді.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Кейде істің ағы біледі, Кейде істің бағы біледі. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Keıde istiń aǵy biledi,
Keıde istiń baǵy biledi.