Қағазға тіл бітірген - қалам,
Жансызға жан бітірген - адам.

Күнде бір мақал

«Қағазға тіл бітірген - қалам, Жансызға жан бітірген - адам.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Қағаз өздігінен ештеңе айтпайды, оған сөз жазылғанда ғана ол «сөйлей» бастайды, ал оны сөйлететін — қалам. Сол сияқты жансыз тас, ағаш, темір, жер адамның қолы тигенде жанданады: үйге, құралға, бау-бақшаға айналады. Мақал адамның жасампаз күшін мадақтайды: дүниеге мән беретін, өлі затқа тірлік дарытатын — адамның ақылы мен еңбегі. Қаламның ісі бір ғана мысал ретінде алынып, жалпы адамзатқа тән қабілетке ұласады.

Образдар мен теңеулер

Қалам — ертеде қамыстан, кейін құс қауырсынынан жасалған жазу құралы, оқу мен білімнің белгісі. Мақал екі жолды бір өлшеммен құрады: «...-ға ... бітірген — ...». Бірінші жолда нақты зат (қағаз, қалам), екіншісінде жалпылама ұғым (жансыз, адам). Осылай кішкене суреттен үлкен ойға көшеді. «Тіл бітіру» мен «жан бітіру» — қатар тұрған тіркестер: біріншісі сөйлету, екіншісі тірілту. Қалам мен адамның ұйқасы ойды бекітеді.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Шығармашылық, еңбек, білім туралы сөз болғанда айтылады: жазушыны, шеберді, өнер адамын мақтағанда, оқушыларды жазуға, қолөнерге баулығанда. Үні — мадақ, шабыттандыру. Мысалы, мұғалім шығарма жазуға кірісер алдында балаларға: «Қағазға тіл бітірген — қалам, жансызға жан бітірген — адам. Енді бос парақты сөйлетейік», — дейді.

Қолданылу жағдаяттары

— Ағаш шебері жай бөренеден ою-өрнекті сандық жасап шыққанда, оны көрген көршісі таңдана мақалды айтады.
— Ауыл кітапханасында жергілікті ақынның кітабын таныстыру кешінде кітапханашы кешті осы сөзбен ашады.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Қағазға тіл бітірген - қалам, Жансызға жан бітірген - адам. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Qaǵazǵa til bitirgen - qalam,
Jansyzǵa jan bitirgen - adam.