Ізеттінің інісі көп.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Ізетті, сыпайы, сыйлы адамның айналасына інілік етіп қарайтын, құрмет көрсететін жан көп жиналады. Мақалдың тура мағынасында «інісі көп» деуі — жас жағынан ғана емес, сыйласатын, соңынан еретін адамдарының көптігін білдіреді. Астарлы мағынасы — адамды биіктететін нәрсе мансап не күш емес, ізет пен кішілік екенін айту. Ізетті кісі жұртқа жағымды, сөзі өтімді, мінезі жұмсақ болады, сондықтан оны үлкен де, кіші де қадірлейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «іні» сөзі қандас туысты ғана емес, ықыласпен ерген, сыйлаған адамды да меңзейді. Яғни ізеттілік — адамдарды жақындататын рухани байланыс. «Көп» деген сөз абыройдың, беделдің, ықыластың молдығын көрсетеді. Бұл жерде туыстық бейнесі арқылы адамгершілік пен сыйластықтың күші суреттелген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал мінезі көркем, қарым-қатынаста мәдениетті адамға қатысты айтылады. Мысалы, жұмыста бәрімен сыпайы сөйлесіп, көмектесіп жүретін қызметкерді әріптестері құрметтеп, ақылын тыңдайды. Сондай адам жайлы «Ізеттінің інісі көп» деуге болады, өйткені оның абыройы айналасындағы адамдардың ықыласынан көрінеді.