Иесіз ауруды жалғыз бақсы бағады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: елсіз, иесіз қалған ауыр халдегі науқасқа көбіне жалғыз бақсы ғана қарап, ем-дом жасайды. Астарлы мағынасы: қорғаны жоқ, қараусыз қалған адамға көмектесетін жан аз болады; сондай кезде шын ниетпен жәрдем беретін адамның өзі үлкен тірекке айналады. Сонымен бірге, қиын істі көбіне батыл, тәжірибелі, тәуекелшіл бір адам ғана көтеріп алады деген ой да бар.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «иесіз ауру» — жақыны жоқ, жанашыры аз, дәрменсіз күйдегі адамды меңзейді. «Жалғыз бақсы» — емші, білгір, қолынан іс келетін жалғыз көмекші бейнесі. Бақсы сөзі мұнда тек тылсым ұғым емес, шипа іздеген, тәуекел еткен жанның символы ретінде қолданылған. Яғни, қиындықта жанашырлық пен әрекет қана адамды алып қалады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жалғыз қалған адамға қол ұшын созу керегін еске салады. Мысалы, ауылда жалғыз тұратын қарт ауырса, оның күтімін көбіне бір көршісі не әлеуметтік қызметкер ғана мойнына алады. Сол сияқты, бір адам жауапкершілікті жалғыз көтеріп, басқалар үнсіз қалған жағдайға да осы мақал сай келеді.