«Бақсының емі өзіне қонбайды.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өзгенің сырын жазып, басқаның дертіне дауа айтқан адам кейде өз басындағы мәселені шеше алмайтынын білдіреді. Тура мағынасында бақсы — емші, шипагер, ал «емі өзіне қонбайды» дегені — өзінің сырқатын өзі толық жаза алмауы. Астарлы мағынасы — адам өзіне келгенде әлсіз, бейтарап немесе әділ бола алмай қалуы мүмкін. Кейде біреуге ақыл айтатын кісі өз өмірінде сол кеңесті орындамайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бақсы» — тек емші емес, көп нәрсені білетін, жұртқа жөн сілтейтін адам бейнесі. «Емі қону» тіркесі — сөздің, кеңестің, дәрінің әсер етуі деген ұғымды береді. Яғни мақал адам білімді болса да, өз басындағы түйінді шешу қиын екенін астарлайды. Бұл — өзін тану мен сырт көздің көмегі қажет болатынын аңғартатын терең ой.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазір бұл мақал біреуге үнемі кеңес беріп, бірақ өз өмірінде тәртіп сақтай алмайтын адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, денсаулық туралы жиі ақыл айтатын дәрігердің өзі жұмысбастылықтан ұйқысыз жүрсе, жұрт «Бақсының емі өзіне қонбайды» деп әзіл-шыны аралас айтуы мүмкін.