Ердің ерлігін білмеген
Құдайдың бірлігін білмейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның шын қадірін, қасиетін тану үшін оның ісіне, ерлігіне көз жеткізу керек деген ойды білдіреді. Тура мағынасында: ердің ерлігін білмеген адам үлкеннің, батырдың, азаматтың бағасын түсінбейді. Астарлы мағынасы: бірліктің, ынтымақтың да мәнін ұқпайтын кісі адамдықтың биік өлшемін сезінбейді. Яғни ерлік пен бірлік — бір-бірімен сабақтас құндылықтар.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ер» сөзі жай адамды емес, намысты, қайсар, ел үшін жанын қиятын азаматты білдіреді. «Ерлігін білу» — оның еңбегін, батылдығын, жауапкершілігін мойындау. Ал «Құдайдың бірлігін білу» тіркесі діни мағынамен бірге кең ұғымда татулықты, тұтастықты, бөлінбеуді меңзейді. Демек, ердің ерлігін түсінбеген жан елдікке бастайтын бірліктің де қадірін толық аңғармайды.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінде де өзекті. Мысалы, қоғамда елге еңбек сіңірген азаматтың еңбегі бағаланбаса, халықтың ортақ мүддеге жұмылуы да әлсірейді. Сол сияқты, бір ұйымдағы жетекші қызметкердің жауапкершілігін түсінген ұжым ғана жақсы нәтиже береді. Сондықтан мақал адамды қадірді тануға, бірлік пен ерлікті қатар бағалауға шақырады.
Qudaıdyń birligin bilmeıdi.