Досыңның үйі - өз үйің,
Досыңның сыйы - өз сыйың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал шынайы достықтың тереңдігін көрсетеді. Досыңа барғанда оның үйін бөтен жер деп емес, өз үйіңдей көріп, еркін әрі сыйластықпен қарым-қатынас жасау керек деген ой айтылады. Сол сияқты досың берген сыйды өзіңе берілген құрмет, ықылас деп қабылдау қажет. Яғни астарында достықта жатсыну жоқ, сенім мен жақындық бар деген мән жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «үй» — тек баспана емес, жылылықтың, қамқорлық пен қабылдаудың нышаны. «Өз үйің» деуі достар арасындағы жақындықты, еркіндікті білдіреді. Ал «сый» — материалдық нәрсе ғана емес, көңілдің тазалығы, ілтипат пен құрметтің белгісі. Дос сыйын өз сыйыңмен тең қою арқылы халық достың көңілін жоғары бағалайды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамдардың аралас-құралас, ашық әрі сыйластыққа құрылған қарым-қатынасын еске салады. Мысалы, жақын досың қонаққа шақырып, дастархан жайса, оның ықыласын ерекше бағалап, өз үйіңдегідей еркін отырып, бірақ әдепті сақтаған жөн. Бұл мақал достықтың қадірін біліп, бір-біріне құрметпен қарауға үйретеді.
Dosyńnyń syıy - óz syıyń.