Дос бергенінің тісіне қарама.
Дос сүйгенінің түсіне қарама.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Досың берген сыйдың құнын ұсақ-түйек кемшілігіне қарап кемітпе деген ой айтылады. «Тісіне қарама» дегені — тарту еткен дүниенің сыртқы мінсіздігіне, кем-кетігіне шұқшия берме, ниетін бағала деген астар. Ал «дос сүйгенінің түсіне қарама» деуі — досың жақсы көрген, қалаған нәрсенің түр-түсіне, сыртқы көрінісіне емес, оның шынайы ықыласына мән беру керек екенін білдіреді. Мұнда басты өлшем — адам ниеті мен көңілі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «тіс» пен «түс» сөздері тура мағынада қолданылғандай көрінгенімен, астарында сыйлықтың сапасы мен көркі жатыр. Тіс — заттың жарамдылығы, бүтіндігі; түс — оның сыртқы әдемілігі, сәні. Халық осылайша адамды заттың сыртқы кемшілігіне емес, сол сыйдың артындағы достыққа, құрметке, ықыласқа қарауға үйретеді.
Қазіргі өмірде
Бүгінде біреу саған қолынан келгенше сыйлық әкелсе, оның бағасы аз деп менсінбеу керек. Мысалы, досың туған күніңе қымбат телефон емес, өзі таңдаған шағын естелік кітап сыйласа, оның мәні — бағасында емес, шынайы көңілінде. Бұл мақал сыйластықты сақтауға, адам ниетін қадірлеуге үндейді.
Dos súıgeniniń túsine qarama.