Бір жерде білгір, бір жерде міңгір.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның бәрін бірдей білмейтінін, әр істің өз маманы мен өз орны болатынын білдіреді. Бір жерде адам сөзге шешен, іске жүйрік, білімді болуы мүмкін; ал басқа ортада немесе басқа тақырыпта ол тосылып, ойын толық жеткізе алмай қалады. Астарлы мағынасы — кісінің шын бағасы оның барлық жерде бірдей үздік болуымен емес, өзіне лайық жерде, өзіне таныс іске шебер болуымен өлшенеді. Сонымен бірге, бұл мақал кісі өз білмеген жерінде асыра сөйлемей, кішіпейіл болып, тыңдай білсін деген ойды да меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «білгір» сөзі — білімді, ойы жүйрік, тілі ұтымды адамды аңғартады. Ал «міңгір» сөзі — сөзін анық айта алмаған, тосылған, күмілжіген күйді бейнелейді. Екі сөздің қарама-қарсылығы адамның жағдайға қарай өзгере алатын табиғатын көрсетеді. Яғни, адам бір салада мықты болса да, басқа салада әлсіз болуы мүмкін.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әсіресе жұмыс, оқу, көпшілік алдында сөйлеу кезінде орынды. Мысалы, бір адам есепке жүйрік болғанымен, техника жөнінде сұралса тосылып қалуы мүмкін. Сондықтан ол өз білетін ісінде сенімді, білмейтін жерде сабырлы болуы керек. Бұл — артық мақтанбай, орнымен сөйлеудің белгісі.