Білімсіз адамның сөзі білектей,
Білімді адамның сөзі жібектей.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал білім мен надандықтың сөзден көрінетінін айтады. Білімсіз адам ойланбай сөйлеп, сөзі дөрекі, ауыр, кейде ұшқары болады. Ал білімді адам сөзді байыппен таңдап, ойын мәдениетті, сыпайы әрі дәл жеткізеді. Астарында адамның ішкі тәрбиесі мен ақылы ең алдымен сөзінен байқалатыны жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «білектей» сөзі сөздің қатты, ауыр, өткір екенін білдіреді. Бұл — білімсіз адамның тілі жұртқа жайсыз тиетінін бейнелейтін образ. Ал «жібектей» сөзі нәзік, жұмсақ, жұғымды сөзді меңзейді. Жібек сияқты сөз тыңдаушыға жағымды, жүрекке жылы тиеді. Яғни, сөздің салмағы біліммен, тәрбиемен өлшенеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста не күнделікті әңгімеде өте орынды. Мысалы, бір адам пікірталаста ашуға беріліп, өзгелерді ренжітетін дөрекі сөз айтса, оны білімсіздікке балайды. Ал сабырмен, дәлелмен сөйлеген адам құрметке ие болады. Сондықтан білім тек кітаптан емес, сөйлеу мәдениетінен де көрінеді.
Bilimdi adamnyń sózi jibekteı.